Professioneel theater

Vertalingen van Oud-Griekse toneelwerken
Herman Altena werkt sinds 1994 als vertaler van Griekse tragedies voor het professionele theater. Al zijn vertalingen zijn in opdracht van professionele gezelschappen gemaakt en door professionele gezelschappen gespeeld. In 1994 vertaalde Herman Altena in opdracht van Theatergroep Hollandia Aischylos’ Perzen. De rijke muzikaliteit van de oorspronkelijke tekst werd zo nauwgezet mogelijk overgebracht in het Nederlands. Op basis van een volledige metrische annotatie schreef Paul Koek vervolgens de composities. De voorstelling, in de regie van Johan Simons en Paul Koek gespeeld in een autosloperij in Westzaan, was het succesvolle begin van een samenwerking met beide regisseurs, die tot op de dag van vandaag voortduurt. Muzikaliteit, helderheid en speelbaarheid zijn de vaste uitgangspunten geworden bij elke vertaling. Tegelijktijd echter wordt er geen concessie gedaan ten aanzien van de complexiteit van de oorspronkelijke teksten. Dat betekent, dat lange zinnen en complexe grammaticale structuren niet gemeden worden. In de opvatting van Herman Altena is het juist de complexiteit die de acteurs ruimte geeft bij hun interpretatie. De repetitie- en voorstellingspraktijk heeft dit tot nog toe altijd bevestigd.

Na Perzen vertaalde Herman Altena in 1996 Euripides’ Fenicische vrouwen, en vervolgens Euripides’ Trojaanse Vrouwen (1997 bij Het Zuidelijk Toneel in de regie van Johan Simons), Euripides’ Ifigeneia in Aulis (1998 Theatergroep Hollandia), Euripides’ Bacchanten (2002 ZT Hollandia), Euripides’ Smekelingen (2006 De VeenFabriek) en Aischylos’ Oresteia (2006 NTGent).

Perzen werd in het seizoen 2002-2003 opnieuw gespeeld door Annette Speelt, in de regie van Christiaan Mooij.
Ifigeneia werd in 2006 opgevoerd tijdens het Oerolfestival en in de theaterkerk van Wadway, in de regie van Karina Kroft.
Trojaanse vrouwen werd in 2007 opgevoerd door Annette Speelt, in de regie van Thijs Römer en Michel Sluysmans.
Perzen werd in het seizoen 2008-2009 gespeeld door Stichting Albarica, in de regie van Alan Yadegarian, in het Nederlands en Farsi.
Smekelingen werd in het seizoen 2015-2016 gespeeld door Toneelschuur Producties, in de regie van Olivier Diepenhorst.

Nieuw geschreven theaterteksten
Met Hyllos (2013) debuteert Herman Altena als auteur van toneelteksten. De muzikaliteit van de taal is ook hier een belangrijk uitgangspunt.

Vertalingen uit andere talen dan het Oudgrieks
Herman Altena vertaalt in opdracht van theatergezelschappen. Hoewel het Oud-Griekse theater zijn specialisme is, breidt hij zijn vertaalpraktijk ook graag uit naar andere domeinen, met name teksten met een grote muzikaliteit. Dat kunnen stukken van Shakespeare zijn, maar evenzeer moderne muzikale teksten in het Duits, Engels of Frans.

Dramaturgie
Bij producties waarin hij zelf als vertaler betrokken is, volgt Herman Altena het repetitieproces meestal van nabij. Hij staat daarbij in nauw contact met dramaturgen en regisseurs. Hij verzorgt desgewenst inleidingen over de tekst en de historische context waarin die tot stand gekomen is, en volgt leesrepetities. Meestal is hij ook aanwezig bij een aantal repetities op de vloer, waarbij hij vooral kijkt vanuit het perspectief van de tekst en de antieke context. Deze vorm van begeleiding biedt Antiek Theater Herman Altena ook aan voor producties waarbij hij zelf niet als vertaler betrokken is.

Educatief materiaal
Antiek Theater Herman Altena kan ook teksten verzorgen ten behoeve van educatief materiaal, en ten behoeve van de publiciteit rond voorstellingen van Oud-Griekse stukken.

Contact opnemen
Professionele gezelschappen die een nieuwe vertaling of een nieuwe theatertekst willen laten maken, of die gebruik willen maken van diensten op het gebied van dramaturgie en educatie, kunnen contact opnemen middels de pagina »contact.

Professionele gezelschappen die een bestaande vertaling of bestaande theatertekst willen spelen kunnen zich voor een licentie rechtstreeks wenden tot Herman Altena. Zie op deze site ook de subpagina »rechten.

Voor amateurgezelschappen gelden andere voorwaarden, zie pagina »amateurtheater.